Sơn Đồng kết nối doanh nghiệp lữ hành: Nâng tầm giá trị và khơi thông sinh kế từ du lịch làng nghề

(VINEN) - Sơn Đồng (Hà Nội) sở hữu tiềm năng di sản đồ sộ cùng thương hiệu danh tiếng quốc tế về mỹ nghệ chạm khắc gỗ tâm linh. Việc kết nối chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp lữ hành và người dân địa phương đang mở ra hướng đi bền vững, đưa giá trị văn hóa làng nghề thành nguồn lực phát triển kinh tế thiết thực.

Quang cảnh Hội nghị

​Đánh thức tiềm năng từ di sản làng nghề thế giới
​Ngày 22/10/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Sơn Đồng tổ chức Hội nghị “Nâng cấp chất lượng dịch vụ và kết nối điểm đến du lịch của xã Sơn Đồng với các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026”. Chương trình thu hút hơn 50 doanh nghiệp lữ hành lớn cùng đông đảo các phóng viên, nhà báo và chuyên gia truyền thông tham dự.

Sơn Đồng từ lâu đã nổi tiếng là vùng đất giàu truyền thống văn hóa với nghệ thuật điêu khắc gỗ, sơn mỹ nghệ và chế tác đồ thờ thủ công tinh xảo. Cùng với làng nghề, hệ thống di tích lịch sử - kiến trúc đặc sắc như đền Thượng, chùa Diên Phúc cùng các lễ hội truyền thống tạo điều kiện thuận lợi để địa phương phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm độc đáo.

​Đặc biệt, dấu mốc ngày 17/1/2026 khi Sơn Đồng chính thức được công nhận là “Làng thủ công thế giới về tác phẩm chạm khắc gỗ tâm linh và sơn mài mạ vàng”, đồng thời trở thành thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, đã nâng tầm vị thế làng nghề lên một nấc thang mới.

Phát biểu tại hội nghị, ông Phan Huy Cường - Trưởng phòng Quản lý Lữ hành (Sở Du lịch Hà Nội) nhấn mạnh: Bảo tồn di sản làng nghề phải đi đôi với phát huy giá trị và phát triển du lịch bền vững trên nền tảng văn hóa truyền thống cùng sự tham gia của cộng đồng địa phương.

​Phát biểu khai mạc hội nghị, đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường liên kết chuỗi giá trị du lịch. Địa phương cần khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, chú trọng bảo tồn nghề truyền thống và nâng cao đời sống cộng đồng.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trịnh Văn Khánh - Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Đồng nhấn mạnh: Việc bảo tồn di sản văn hóa làng nghề phải gắn liền với phát huy giá trị và phát triển du lịch bền vững dựa trên sự tham gia của cộng đồng.

​Nhấn mạnh về định hướng địa phương, ông Trịnh Văn Khánh - Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Đồng khẳng định, việc bảo tồn di sản văn hóa làng nghề phải gắn liền với phát huy giá trị và phát triển du lịch bền vững dựa trên nền tảng văn hóa cùng sự tham gia trực tiếp của cộng đồng.

​Tiếng nói từ cơ sở: 4 giải pháp trọng tâm phát triển bền vững
​Tại hội nghị, các đại diện từ cơ quan quản lý di tích, hội làng nghề và nghệ nhân địa phương đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết. Ông Nguyễn Bỉnh Hiệp - Chủ tịch Hội làng nghề Sơn Đồng, ông Nguyễn Trí Sơn - Trưởng Tiểu ban Quản lý Di tích làng Sơn Đồng và Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Danh Sơn đều thống nhất cho rằng: Du khách đến Sơn Đồng không chỉ tham quan, mua sắm mà còn phải được tìm hiểu lịch sử, phong tục và trực tiếp trải nghiệm quá trình chế tác để giá trị di sản thực sự lan tỏa.

Ông Nguyễn Trí Sơn - Trưởng Tiểu ban Quản lý Di tích làng Sơn Đồng phát biểu tại hội nghị.

 Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Bỉnh Hiệp - Chủ tịch Hội làng nghề Sơn Đồng nhấn mạnh: Việc phát triển du lịch làng nghề phải dựa trên nền tảng bảo tồn văn hóa truyền thống và sự tham gia trực tiếp của cộng đồng địa phương.

Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Danh Sơn – Đại diện nghệ nhân làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng phát biểu tại Hội nghị

Đại diện cộng đồng làng nghề Sơn Đồng đã đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm đưa di sản quê hương thành sản phẩm du lịch hấp dẫn:

​Bảo tồn di sản và cảnh quan: Đẩy mạnh tu bổ di tích, giữ gìn phong tục lễ hội truyền thống và nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường, cảnh quan làng nghề.

Xây dựng tuyến tham quan trải nghiệm: Kết nối di tích lịch sử với các xưởng sản xuất, thiết kế tour có "câu chuyện riêng" giúp du khách vừa tìm hiểu lịch sử vừa trải nghiệm chế tác thực tế.

​Đào tạo và Quảng bá: Mong muốn ngành du lịch Thủ đô hỗ trợ công tác quảng bá, tập huấn kỹ năng đón tiếp, thuyết minh du lịch chuyên nghiệp cho nghệ nhân và người dân.

Phát huy vai trò chủ thể cộng đồng: Đảm bảo người dân và nghệ nhân được tham gia và hưởng lợi trực tiếp từ du lịch, tạo sinh kế bền vững và khuyến khích thế hệ trẻ nối nghiệp.

​Kết nối lữ hành – Khơi thông nguồn lực kinh tế

​Đánh giá về định hướng du lịch địa phương dưới góc độ quản lý nhà nước và chuyên môn lữ hành, ông Phan Huy Cường - Trưởng phòng Quản lý Lữ hành (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội) và ông Phùng Quang Thắng - Phó Chủ tịch Thường trực Liên chi hội Lữ hành Việt Nam (Hiệp hội Du lịch Việt Nam) đều đánh giá cao tiềm năng của Sơn Đồng. Các diễn giả khẳng định phát triển du lịch làng nghề là quá trình dài hạn, đòi hỏi sự kết nối thực chất giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành, nghệ nhân và người dân. Ngành du lịch và các đơn vị lữ hành sẵn sàng đồng hành, khảo sát để cùng địa phương xây dựng các chương trình tham quan phù hợp, đưa Sơn Đồng trở thành điểm đến du lịch văn hóa - làng nghề đặc sắc của Thủ đô.

Tiến sĩ Nhà Báo - Chuyên gia truyền thông Hoàng Anh Tuấn phát biểu tại Hội nghị.

Một di sản dù lớn đến đâu, nếu không làm truyền thông thì giống như "một quả chuông không có người gõ". Đã đến lúc Sơn Đồng cần thay đổi tư duy: Không chỉ bán cái mình có, mà phải cung cấp cái thị trường và du khách cần.

​Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn nhấn mạnh 3 thông điệp trọng tâm:
​Truyền thông số chuyên nghiệp: Kết hợp báo chí chính thống với việc đẩy mạnh truyền thông trên mạng xã hội. Từng nghệ nhân, người dân đều có thể trở thành "đại sứ truyền thông" để tự kể câu chuyện làng nghề của mình.​

Khắc phục tư duy manh mún: Cần một đề án bài bản để cải thiện cảnh quan, không gian đón tiếp và nâng cao kỹ năng phục vụ du khách.​Chính quyền quyết liệt đồng hành: Lãnh đạo địa phương và cộng đồng phải cùng vào cuộc để biến di sản thành kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho bà con.

​Với tư cách là chuyên gia truyền thông, tôi cam kết sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ đào tạo trực tiếp cho chính quyền cùng bà con Sơn Đồng để đưa sản phẩm làng nghề vươn tầm thế giới.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn khảo sát gồm hơn 50 doanh nghiệp lữ hành cùng đại diện các cơ quan báo chí đã trực tiếp tham quan đền Thượng, chùa Diên Phúc và các cơ sở sản xuất mỹ nghệ tiêu biểu tại xã Sơn Đồng.

​Dù sở hữu tiềm năng lớn, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra Sơn Đồng cần sớm hoàn thiện hạ tầng đón khách, cải thiện môi trường, chuẩn hóa quy trình đón tiếp và không gian trải nghiệm để tăng sức cạnh tranh. Việc đưa các điểm đến của Sơn Đồng vào những tour, tuyến ổn định sẽ giúp doanh nghiệp lữ hành chủ động thiết kế chương trình, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại Hội nghị

​Với sự đồng hành chặt chẽ giữa chính quyền, cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp lữ hành và cộng đồng làng nghề, hội nghị được kỳ vọng sẽ tạo động lực quan trọng để Sơn Đồng chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

 

​TÂM ANH