Đổi mới hạ tầng thanh toán xuyên biên giới: Động lực bứt phá cho hệ sinh thái bán lẻ và du lịch

(VINEN) - Ngày 25/9 tại Hà Nội, Tạp chí Kinh tế Việt Nam /VnEconomy đã phối hợp với Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch”. Thông tin trên cũng được đại diện các đơn vị chia sẻ tại sự kiện này.

Trong kỷ nguyên kinh tế số, đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở các mô hình khởi nghiệp công nghệ đột phá mà còn nằm ở sự lột xác của hạ tầng tài chính quốc gia.
Việc mở rộng kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR điển hình là hệ sinh thái VietQRGlobal đang trở thành đòn bẩy chiến lược, giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, tối ưu hóa dòng chảy thương mại và mở ra dư địa phát triển vượt trội cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các startup trong lĩnh vực du lịch, bán lẻ và dịch vụ.

Toàn cảnh Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch”.

 Bứt phá từ hạ tầng số: Đẩy mạnh kết nối xuyên biên giới
​Thực tế phát triển kinh tế số thời gian qua cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong thói quen tiêu dùng. Thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là phương thức quét mã QR, đã trở thành một nét văn hóa tiêu dùng quen thuộc tại Việt Nam. Tính riêng 6 tháng đầu năm, giao dịch thanh toán qua mã QR đạt tới 311 triệu giao dịch với tổng giá trị hơn 274,2 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng ấn tượng cả về lượng lẫn chất.

​Không dừng lại ở thị trường nội địa, các giải pháp thanh toán số đang chủ động “vươn ra biển lớn”. Thông qua nỗ lực kết nối của Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cùng các ngân hàng thương mại, hạ tầng VietQRGlobal đã phủ sóng rộng rãi tới nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Lào, Campuchia, Singapore, Hàn Quốc và thị trường Trung Quốc (thông qua tích hợp với UPI, Alipay và Weixin Pay).

Mức tăng trưởng giao dịch chiều đi lẫn chiều về lên đến từ 3 đến 8 lần tại nhiều thị trường trọng điểm là minh chứng rõ nét cho thấy sức hút và tiềm năng to lớn của việc số hóa dòng tiền xuyên biên giới.

​Đặc biệt, dưới góc độ chi phí và vận hành, đổi mới sáng tạo trong phương thức thanh toán này mang lại lợi thế cạnh tranh rất lớn. Chi phí chấp nhận thanh toán qua VietQRGlobal dự kiến chỉ khoảng 1,5% giá trị giao dịch  thấp hơn từ 37,5% đến 50% so với mức phí 2,4 - 3% của các dòng thẻ quốc tế truyền thống. Sự tối ưu này trực tiếp giải cơn khát chi phí vận hành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ kinh doanh và các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Chuyển dịch tư duy: Từ "kết nối kỹ thuật" đến "giá trị kinh tế thực"
​Để hạ tầng thanh toán số trở thành bệ phóng thực sự cho hệ sinh thái khởi nghiệp, bài toán đặt ra không chỉ là mở rộng điểm kết nối công nghệ mà là tạo ra giá trị gia tăng tối đa cho người dùng và nền kinh tế.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng đã nhấn mạnh tầm nhìn chiến lược: Kết nối hạ tầng chỉ là điểm khởi đầu, còn kết nối kinh tế và kiến tạo trải nghiệm thuận tiện cho người dân, du khách mới là mục tiêu cốt lõi.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo, nhấn mạnh tầm quan trọng của đổi mới hạ tầng thanh toán gắn liền với an toàn hệ thống.

​Một khách du lịch quốc tế chỉ cần dùng ứng dụng ngân hàng hay ví điện tử quen thuộc ở quê nhà để quét mã mua một món hàng thủ công của startup Việt; ngược lại, người Việt Nam đi du lịch hay khảo sát thị trường nước ngoài có thể dễ dàng thanh toán trực tiếp từ tài khoản cá nhân. Đằng sau sự mượt mà đó là cả một nỗ lực sáng tạo, tích hợp hạ tầng công nghệ và đồng bộ hóa cơ chế giữa các hệ thống tài chính quốc gia.

​Tuy nhiên, dư địa cho sự sáng tạo và mở rộng vẫn còn rất lớn. Trong tổng số hơn 2,5 triệu đơn vị chấp nhận thanh toán trên toàn quốc, mới chỉ có khoảng 154.000 đơn vị sẵn sàng tiếp nhận thanh toán xuyên biên giới. Trọng tâm chiến lược trong thời gian tới phải chuyển dịch mạnh mẽ từ “kết nối được” sang “sử dụng hiệu quả”, nâng cao độ phủ điểm chấp nhận và biến các công cụ thanh toán thành trải nghiệm sống động tại từng điểm tiếp xúc với khách hàng.

Vụ trưởng Vụ Thanh toán Phạm Anh Tuấn chia sẻ về giải pháp mở rộng hệ sinh thái thanh toán QR xuyên biên giới tại Hội thảo.

​Sáng tạo phải đi cùng an toàn: Bệ đỡ vững chắc cho sự phát triển bền vững
​Bất kỳ một bước tiến đổi mới sáng tạo nào trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng cũng đòi hỏi sự cân bằng tuyệt đối giữa tốc độ phát triển và tính an toàn hệ thống. Khi ranh giới giao dịch vượt ra khỏi phạm vi một quốc gia, việc quản trị rủi ro trở nên phức tạp hơn do sự đan xen của nhiều khung pháp lý và hạ tầng kỹ thuật khác nhau.

Chính vì vậy, nguyên tắc xuyên suốt trong định hướng phát triển thanh toán xuyên biên giới là phải lấy an toàn, bảo mật, phòng chống gian lận, rửa tiền và bảo vệ dữ liệu người dùng làm trung tâm. Sự tin tưởng của khách hàng và tính an toàn của hệ thống chính là nền tảng để công nghệ phát huy tối đa giá trị.

​Thời gian tới, việc đánh giá hiệu quả triển khai của các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán sẽ dựa trên hệ thống chỉ tiêu toàn diện: từ độ phủ thực tế, số lượng – giá trị giao dịch, tỷ lệ giao dịch thành công cho đến mức độ minh bạch, chi phí và khả năng kiểm soát tra soát, khiếu nại.
​Hạ tầng thanh toán mở, chi phí tối ưu và tính an toàn cao chính là "mảnh đất màu mỡ" để các giải pháp khởi nghiệp sáng tạo trong ngành du lịch, thương mại điện tử và bán lẻ tại Việt Nam cất cánh, khẳng định vị thế và sẵn sàng hội nhập sâu rộng với nền kinh tế toàn cầu.

Hoàng Tâm