Xây dựng hệ sinh thái văn hoá doanh nghiệp Việt trong thời kỳ mới

(VINEN) - Đây là chia sẻ của các chuyên gia tại Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 do báo Văn hoá (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức tại Hà Nội ngày 13/10/2026.

Được diễn ra đúng Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) và hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức, Diễn đàn  với chủ đề “Văn hóa doanh nghiệp - Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững” là dịp tạo không gian để nhìn nhận văn hóa doanh nghiệp ở một chiều sâu mới.

Theo đó cần đưa văn hóa ra khỏi phạm vi của những giá trị được tuyên bố, để hiện diện trong quản trị, khởi nghiệp, đạo đức kinh doanh, đổi mới sáng tạo, phát triển con người và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

  Quang cảnh Diễn đàn

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới cần đồng thời giữ gìn bản sắc dân tộc và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo.

Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng phát biểu tại sự kiện

Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng các giá trị cốt lõi cần được doanh nghiệp quan tâm bao gồm: liêm chính, thượng tôn pháp luật và giữ chữ tín; lấy giá trị thực cho khách hàng làm căn cứ hành động; tôn trọng con người, trọng dụng tài năng và phát triển năng lực; tôn trọng đổi mới sáng tạo, học tập liên tục và thích ứng nhanh; sử dụng dữ liệu, tiên phong ứng dụng AI có trách nhiệm; nêu gương, làm gương; giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam; gắn khát vọng phát triển của doanh nghiệp với trách nhiệm dài hạn đối với đất nước và cộng đồng.

Ở góc độ liên quan đến doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Vũ, Tổng biên tập báo Văn hoá nhìn nhận vốn, công nghệ, nhân lực, thị trường và mô hình kinh doanh đều quan trọng, song có một nguồn lực khó thể hiện trên bảng cân đối kế toán nhưng tác động trực tiếp đến cách doanh nghiệp hành động, ứng xử, vượt qua khủng hoảng và phát triển. Đó là văn hóa doanh nghiệp.

 Các chuyên gia tại Diễn đàn.

“Văn hóa phải hiện diện trong cách lãnh đạo ra quyết định, cách doanh nghiệp đối xử với người lao động, khách hàng, đối tác và cách ứng xử trước các vấn đề của xã hội”, Tổng biên tập báo Văn hoá nhấn mạnh.

Trong khi đó, chuyên gia kinh tế, TS Trần Đình Thiên cho rằng không thể mang nguyên vẹn toàn bộ hệ giá trị truyền thống vào tương lai, mà cần lựa chọn những giá trị còn phù hợp để phát huy trong cấu trúc phát triển mới.

Theo đó, văn hóa doanh nghiệp hiện đại cần hướng tới bản lĩnh, trí tuệ, tầm nhìn toàn cầu, vị thế độc lập, tự lực, tự chủ, tự cường; đồng thời vận hành trên nền tảng cạnh tranh tự do và đua tranh quốc tế.

Muốn vậy, cần “giải phóng” các nguồn lực thông qua việc xác lập rõ quyền tài sản, quyền doanh nghiệp và quyền của người lao động; thúc đẩy môi trường công khai, minh bạch và phản biện; khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam hợp tác và cạnh tranh quốc tế với tâm thế tự hào, tự cường dân tộc.

Thảo luận tại Diễn đàn nhiều chuyên gia cho rằng, một khi cộng đồng doanh nghiệp cùng theo đuổi các giá trị liêm chính, trách nhiệm, sáng tạo, chuyên nghiệp và khát vọng cống hiến, những giá trị ấy có thể tạo nên một hệ sinh thái văn hóa kinh doanh Việt Nam có bản sắc và năng lực cạnh tranh.
Để làm được điều đó cần sự tham gia của nhiều chủ thể. Nhà nước tạo dựng môi trường thể chế minh bạch, lành mạnh; các hiệp hội lan tỏa chuẩn mực và mô hình tốt; các cơ sở đào tạo quan tâm hơn tới đạo đức, văn hóa kinh doanh bên cạnh kiến thức quản trị.
Song chủ thể trực tiếp quyết định văn hóa của mỗi doanh nghiệp vẫn là doanh nhân và đội ngũ lãnh đạo. Văn hóa không thể được hình thành chỉ bằng một bộ quy tắc nếu chính người đứng đầu không thực hành những giá trị mà doanh nghiệp lựa chọn.
Phân tích sâu hơn, ông Mạc Quốc Anh Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cho rằng, để văn hóa doanh nghiệp thấm sâu vào đời sống, cần đặt văn hóa ở vị trí trung tâm trong quá trình phát triển doanh nghiệp và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu đối với chất lượng văn hóa tổ chức.
“Văn hóa doanh nghiệp thể hiện rõ trong ứng xử, giải quyết khó khăn, khủng hoảng, đó là việc phải giữ cam kết khi lợi nhuận thu hẹp, minh bạch khi xảy ra sai sót, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động khi doanh nghiệp gặp khó khăn”, chuyên gia này chia sẻ.
Trong khuôn khổ Diễn đàn đã diễn ra lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026 - 2031 giữa trường Đại học Intracom và Báo Văn hóa với trọng tâm hợp tác bao gồm đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển các sản phẩm truyền thông đa phương tiện hiện đại.

Quang Lộc