Hà Nội - Bắc Kinh mở rộng hợp tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám

(VINEN) - Việc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội và Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) ký Bản ghi nhớ hợp tác về bảo tồn, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám được kỳ vọng mở ra thêm nhiều hướng hợp tác chuyên môn giữa hai thành phố, từ nghiên cứu, bảo tồn đến trưng bày, giáo dục và đưa giá trị di sản đến gần hơn với công chúng.

Lễ ký kết diễn ra tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trong bối cảnh Hà Nội và Bắc Kinh tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, hợp tác trên nền tảng những tương đồng về lịch sử, văn hóa và truyền thống giáo dục.

Sở VHTTDL Hà Nội và Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh ký Bản ghi nhớ hợp tác về bảo tồn và phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long cho rằng Hà Nội và Bắc Kinh đều là những thành phố có lịch sử lâu đời, đồng thời là các trung tâm văn hóa quan trọng, nơi lưu giữ và phát huy nhiều giá trị di sản đặc sắc. Hệ thống di sản của hai thành phố không chỉ phản ánh những dấu ấn lịch sử mà còn là nguồn lực văn hóa quan trọng, góp phần bồi đắp bản sắc, giáo dục truyền thống và kết nối các thế hệ.

Theo ông Phạm Tuấn Long, giữa Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh tồn tại nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa cũng như truyền thống giáo dục. Đây đều là những không gian đề cao tri thức, đạo học, giáo dục và vai trò của nhân tài đối với sự phát triển của đất nước.

Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Phạm Tuấn Long phát biểu tại Lễ ký kết

Từ những điểm tương đồng đó, việc tăng cường trao đổi giữa các cơ quan quản lý, thiết chế văn hóa, đơn vị quản lý di sản và đội ngũ chuyên gia của hai thành phố được xem là cơ sở quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm, tri thức và phương thức bảo tồn, qua đó nâng cao hiệu quả phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Đáng chú ý, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt đối với Hà Nội khi Thủ đô tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026). Trong bối cảnh đó, hợp tác với Bắc Kinh về bảo tồn và phát huy giá trị các di sản gắn với truyền thống giáo dục, khoa cử càng mang ý nghĩa thiết thực.

Việc ký kết Bản ghi nhớ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ góp phần làm sâu sắc thêm các hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai thành phố mà còn tạo nền tảng để triển khai những chương trình hợp tác mới trong nghiên cứu, bảo tồn, trưng bày, giáo dục và phát huy giá trị di sản.

Ở phía Bắc Kinh, Cục trưởng Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh Trương Lập Tân đánh giá việc ký kết diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa khi năm 2026 đánh dấu 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời là năm kỷ niệm 32 năm thiết lập quan hệ kết nghĩa giữa Hà Nội và Bắc Kinh.

Cục trưởng Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh Trương Lập Tân phát biểu tại Lễ ký kết

Theo bà Trương Lập Tân, những điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa giữa Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh là điều kiện thuận lợi để hai bên xây dựng các chương trình hợp tác cụ thể, từng bước đưa hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai thành phố đi vào chiều sâu.

Phía Bắc Kinh cũng đề xuất trước mắt thúc đẩy liên kết giữa Bảo tàng Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội. Việc kết nối hai đơn vị được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm tổ chức các hoạt động văn hóa, giáo dục và phát huy giá trị di sản.

Bản ghi nhớ hợp tác thể hiện sự đồng thuận và cam kết của hai cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa trong việc tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác. Các hoạt động được triển khai trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi, đồng thời bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và phạm vi thẩm quyền của mỗi bên.

Trên cơ sở Bản ghi nhớ, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Bảo tàng Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh sẽ có thêm cơ sở để tăng cường trao đổi, phối hợp và nghiên cứu triển khai những hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế.

Các lĩnh vực hợp tác được định hướng tập trung vào chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản. Thông qua hoạt động trao đổi giữa các cơ quan, thiết chế văn hóa và đội ngũ chuyên gia, hai bên có cơ hội học hỏi phương thức bảo tồn, tổ chức trưng bày, triển khai hoạt động giáo dục cũng như tìm kiếm những cách thức mới để đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng.

Không chỉ dừng ở giá trị vật thể, Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh còn gắn với những giá trị tinh thần và truyền thống trọng đạo, trọng học, đề cao tri thức và hiền tài. Chính sự tương đồng này tạo nên nền tảng để di sản trở thành cầu nối văn hóa giữa hai thành phố có bề dày lịch sử.

Các đại biểu tham dự Lễ ký kết chụp ảnh lưu niệm

Tại lễ ký kết, hai bên cùng khẳng định văn hóa và di sản văn hóa đóng vai trò như một nhịp cầu quan trọng trong quan hệ giữa các quốc gia và dân tộc. Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực di sản không chỉ phục vụ mục tiêu bảo tồn mà còn góp phần mở rộng giao lưu nhân dân, tăng cường hiểu biết và sự gắn kết giữa Hà Nội và Bắc Kinh.

Trong thời gian tới, các đơn vị chuyên môn của hai bên dự kiến tiếp tục xây dựng và triển khai những chương trình, kế hoạch hợp tác cụ thể, thiết thực và phù hợp với điều kiện của mỗi bên. Trọng tâm là chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, đồng thời nghiên cứu các mô hình hợp tác mới nhằm phát huy hiệu quả hơn giá trị của những di sản có nhiều tầng sâu lịch sử và văn hóa tương đồng.

Việc ký Bản ghi nhớ ngay tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng cho thấy định hướng đưa di sản bước vào đời sống đương đại thông qua hợp tác quốc tế. Từ nền tảng tương đồng về truyền thống giáo dục và văn hóa, Hà Nội và Bắc Kinh có thể tiếp tục mở rộng các hoạt động trao đổi chuyên môn, tạo thêm cơ hội để công chúng hai bên tiếp cận, tìm hiểu và hiểu sâu hơn về di sản của nhau.

Qua đó, hợp tác bảo tồn và phát huy giá trị Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ góp phần gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ mà còn mở thêm một kênh giao lưu văn hóa có chiều sâu, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường hợp tác giữa Hà Nội và Bắc Kinh, cũng như giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Hoàng Tâm- Ngọc Linh