TS. Cù Văn Trung bàn về hành trình chọn nghề của người trẻ: "Hãy học cách lắng nghe chính mình"

(VINEN) - Nhận lời mời của sinh viên và giảng viên Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh, vừa qua  Tiến sĩ Cù Văn Trung đã có buổi đối thoại, tọa đàm tại hội trường của nhà trường, xoay quanh chủ đề đang được nhiều bạn trẻ quan tâm: nỗi lo "chọn sai ngành" của thế hệ Gen Z. Dưới đây là những chia sẻ đáng chú ý của ông trong buổi tọa đàm.

TS. Cù Văn Trung (Viện trưởng Viện  Nghiên cứu Chính sách Kinh tế và Xã hội) giao lưu và trực tiếp giải đáp các thắc mắc của sinh viên tại talkshow "Sợ chọn sai ngành - Nỗi lo chung của Gen Z", diễn ra tại Trường Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.

Vì sao Gen Z lo sợ chọn sai ngành?

Theo TS. Cù Văn Trung, nỗi lo này đến từ nhiều nguyên nhân: xu thế xã hội, định hướng của cha mẹ và thầy cô, tâm lý nghe theo bạn bè, hoặc đơn giản là chọn đại một ngành nào đó miễn sao đỗ được đại học, cao đẳng.

Nhưng theo ông, nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở chỗ nhiều bạn trẻ chưa thực sự định vị được bản thân, không biết rõ khả năng, sở trường, sở đoản của mình là gì.

"Tức là không độc lập về tư duy, không tự do trong suy nghĩ để tự vấn, băn khoăn và trăn trở với bản thân mình", ông nhận định.

 Ông dẫn lại quan điểm của TS. Lê Thẩm Dương rằng theo sở trường thì con người dễ thành công, còn theo sở đoản thì công việc chỉ dừng ở mức làng nhàng suốt đời.

Chọn sai ngành có phải là thất bại?

Trả lời câu hỏi này, TS. Cù Văn Trung cho rằng chọn sai ngành "không có gì đáng sợ và ghê gớm", bởi sai lầm vốn là một thuộc tính rủi ro tự nhiên của con người.

Ông so sánh với những rủi ro khác còn nguy hại hơn nhiều mà người trẻ có thể gặp phải, như chọn sai môi trường sống, kết giao sai bạn bè, làm việc cho những nơi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, hay mạo hiểm đầu tư vào tiền số, chứng khoán, không gian mạng thiếu kiểm chứng.

Theo ông, khi đã trót chọn sai hướng đi, thay vì chán chường và lo lắng, mỗi người nên tận dụng những mặt thuận lợi của môi trường đó để học tập và rèn giũa. Ở bậc đại học, đó chính là cơ hội học hỏi phương pháp nghiên cứu, cách tiếp cận vấn đề và tư duy khoa học từ thầy cô, bạn bè, nền tảng phương pháp luận và thế giới quan giúp người trẻ có thể thích ứng với bất cứ lĩnh vực nào sau khi ra trường.

Ông nhắc lại phương châm "Tận nhân lực, tri thiên mệnh", làm hết sức với những gì mình đang có, rồi cơ hội và xã hội sẽ tự khắc ghi nhận. Theo ông, ngay cả một lựa chọn ngành học "sai" cũng có thể mang lại bài học, kỹ năng, kinh nghiệm và những mối quan hệ quý giá cho tương lai.

Quang cảnh đông đảo học viên và khán giả chăm chú theo dõi tại talkshow "Sợ chọn sai ngành - Nỗi lo chung của Gen Z", diễn ra ở Trường Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.

Cần làm gì để hỗ trợ người trẻ chọn nghề đúng hơn?

Về giải pháp cụ thể, TS. Cù Văn Trung nhấn mạnh trước hết người trẻ cần biết lắng nghe chính mình, hiểu mình và sẵn sàng bảo vệ quan điểm khi lựa chọn ngành nghề mà mình yêu thích. Ý kiến của thầy cô, cha mẹ chỉ nên là kênh tham khảo, bên cạnh việc chủ động tìm kiếm thông tin và hỏi ý kiến những người có chuyên môn, học vấn.

"Hành trình đi tìm chính mình là hành trình của cả cuộc đời", ông chia sẻ, đồng thời khuyến khích các bạn trẻ tập thói quen tìm hiểu tâm hồn, tâm lý, sở thích và cả những hạn chế của bản thân để đứng vững trước biến động của thời cuộc. Ông ví quá trình này như "vừa đi vừa dò, vừa leo núi vừa sắm gậy, sắm đồ", không thể chờ đợi mọi thứ có sẵn, đủ đầy rồi mới bắt đầu.

TS. Cù Văn Trung (áo trắng) trao tặng cuốn sách "Góc nhìn xã hội" do ông là tác giả cho đối tác, đồng nghiệp.

Ở góc độ chính sách, TS. Cù Văn Trung cho rằng cần tăng cường tập huấn cho đội ngũ giáo viên các cấp về công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp, bởi đây vẫn là khâu còn yếu trong khi học sinh và phụ huynh lại rất tin tưởng và nghe theo lời khuyên của thầy cô. Bên cạnh đó, ông cũng nhắn nhủ các bậc phụ huynh cần trao cho con em mình sự độc lập cần thiết, tôn trọng ý kiến của con khi thấy hợp lý, đúng đắn, để cùng đồng hành và động viên các em trên hành trình chọn nghề.

Hoàng Tâm