THÁO GỠ VƯỚNG MẮC PCCC: CHUYỂN TỪ "TIỀN KIỂM" SANG "HẬU KIỂM", ĐẶT TRÁCH NHIỆM DOANH NGHIỆP LÊN HÀNG ĐẦU

(VINEN) - Ngày 10-9-2026, trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế SECUTECH VIETNAM 2026 tại Hà Nội, Diễn đàn Đối thoại với Doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp về công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đã diễn ra nhằm tập trung lắng nghe và giải quyết các điểm nghẽn cho cộng đồng kinh doanh.

Hình: Ông Nguyễn Đỗ Tùng Cương, Chủ tịch Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam, phát biểu chủ trì Diễn đàn Đối thoại. Ảnh: Bảo Hân.

 

​Sự kiện do ông Nguyễn Đỗ Tùng Cương, Chủ tịch Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam chủ trì, quy tụ đông đảo đại diện Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an), Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Công an các địa phương cùng nhiều hiệp hội, doanh nghiệp trong và ngoài nước.

 

​Bước ngoặt cải cách thủ tục hành chính

​Theo Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam, Luật PCCC và CNCH 2024 (có hiệu lực từ ngày 1-7-2025) cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn đã tạo bước ngoặt lớn khi cắt giảm tới 75% thủ tục hành chính (Bộ Công an đã giảm 27/36 thủ tục, và tiếp tục cắt thêm 3 thủ tục trong đầu năm 2026 liên quan đến nghiệm thu và phục hồi hoạt động).

Các đại biểu quốc tế tham dự Diễn đàn Đối thoại về PCCC. Ảnh: Bảo Hân.

 

​Đặc biệt, việc bãi bỏ quy định kinh doanh dịch vụ PCCC là ngành nghề kinh doanh có điều kiện giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ, tăng tính chủ động và tự chịu trách nhiệm cho các cơ sở.

​3 nhóm vướng mắc thực tế từ doanh nghiệp

​Dù các quy định mới mang lại nhiều thuận lợi, thực tế triển khai từ đầu năm 2026 vẫn phát sinh thách thức ở 3 nhóm chính:

​Giao thoa pháp lý: Sự chồng chéo giữa pháp luật PCCC & CNCH với pháp luật xây dựng.

​Quy chuẩn kỹ thuật: Việc cập nhật, áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mới.

​Cấp phép & chất lượng: Thủ tục cấp phép lưu thông, kiểm định vật liệu, phương tiện PCCC và công nhận chứng nhận quốc tế.

 

​Diễn đàn cũng khoanh vùng 5 nhóm vấn đề nóng cần tháo gỡ: quản lý thiết bị/vật liệu PCCC; công tác PCCC và thoát nạn trong dự án đầu tư; phân định trách nhiệm khi chuyển sang hậu kiểm; áp dụng quy chuẩn kỹ thuật; và ứng phó với nguy cơ mới (pin lithium, xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng).

 

​Nguyên tắc cốt lõi: "Giảm tiền kiểm, không giảm an toàn"

​Trao đổi trực tiếp tại đối thoại, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước đã làm rõ định hướng triển khai mới:

​Trách nhiệm tối thượng thuộc về chủ đầu tư: Đại tá Hoàng Ngọc Huynh (Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH) nhấn mạnh cơ quan công an không làm thay việc lựa chọn hay giới thiệu nhà thầu, tư vấn. Chủ đầu tư phải tự đánh giá năng lực đối tác, chủ động thi công và chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn. Sau khi dự án vận hành, cơ quan công an chỉ kiểm tra theo kế hoạch hoặc dựa trên thông tin rủi ro.

 

​Sử dụng kết quả thử nghiệm vật liệu: TS. Cao Duy Khôi (Phó Viện trưởng Viện KHCN Xây dựng - IBST, Bộ Xây dựng) cho biết nếu mẫu vật liệu không thay đổi so với mẫu từng thử nghiệm, kết quả trước đó về nguyên tắc vẫn có thể tiếp tục sử dụng.
 

​Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế: Do hệ thống chỉ tiêu khác nhau, tiêu chuẩn nước ngoài không thể áp dụng nguyên trạng mà phải bảo đảm tính tương thích với quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam.

Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Bảo Hân.

 

​Phát biểu kết luận, Thiếu tướng Dương Đức Hải (Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH) khẳng định: Cắt giảm thủ tục không đồng nghĩa với lơi là an toàn. Điểm cốt lõi của cải cách là chuyển dịch từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", quản lý dựa trên mức độ rủi ro và nâng cao tối đa ý thức tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp.

 

Lê Ngọc