Ra mắt hai cuốn sách “Thể chế chính trị: Lý luận và hiện thực” và “Các thuật ngữ triết học”

(VINEN) - Ngày 23/10/2026, tại Hà Nội, Học viện Khoa học xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức lễ ra mắt, tọa đàm giới thiệu hai cuốn sách Thể chế chính trị: Lý luận và hiện thực và Các thuật ngữ triết học. Đây là hoạt động học thuật có ý nghĩa, góp phần giới thiệu những kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học chính trị và triết học, đồng thời thúc đẩy trao đổi lý luận, kết nối tri thức với thực tiễn và phục vụ công tác nghiên cứu, đào tạo.

Lễ ra mắt và tọa đàm giới thiệu hai cuốn sách : "Thể chế chính trị: Lý luận và hiện thực” ​“Các thuật ngữ Triết học”

Hội tụ các nhà khoa học, lan tỏa giá trị tri thức
Tham dự chương trình có PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc Học viện Khoa học xã hội; PGS.TS. Nguyễn Hoàng Hiên, Phó Giám đốc Học viện; TS. Vũ Mạnh Toàn, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học xã hội, cùng các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và đại biểu quan tâm đến lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.

PGS.TS Nguyễn Huy Hoàng – Giám đốc Học viện Khoa học xã hội đã phát biểu tại sự kiện

Hai cuốn sách do PGS.TS. Hồ Việt Hạnh, nguyên Phó Giám đốc Học viện Khoa học xã hội, và PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hà, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học xã hội, cùng các đồng tác giả thực hiện. Sự ra mắt của hai công trình là dịp giới thiệu thành quả nghiên cứu, đồng thời tạo không gian trao đổi học thuật về những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với nhận thức lý luận và nghiên cứu thực tiễn.

PGS.TS Hồ Việt Hạnh phát biểu tại sự kiện

Trong bối cảnh xã hội không ngừng vận động, các công trình nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn có vai trò quan trọng trong việc hệ thống hóa tri thức, phát triển tư duy khoa học và cung cấp cơ sở nhận thức để lý giải những vấn đề đặt ra trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội.

​PGS. TS Nguyễn Ngọc Hà phát biểu tại tọa đàm giới thiệu sách tại Học viện Khoa học xã hội.

“Thể chế chính trị: Lý luận và hiện thực” – Tiếp cận thể chế từ góc nhìn khoa học
Cuốn sách Thể chế chính trị: Lý luận và hiện thực tập trung vào một chủ đề quan trọng của khoa học chính trị: mối quan hệ giữa hệ thống lý luận về thể chế chính trị với những biểu hiện và vận động của đời sống hiện thực.

Về phương diện khoa học, thể chế chính trị không chỉ được nhận diện thông qua hệ thống thiết chế, quy tắc và nguyên tắc tổ chức, vận hành quyền lực, mà còn cần được xem xét trong mối quan hệ với điều kiện lịch sử, kinh tế, văn hóa và xã hội cụ thể. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu kết hợp giữa nghiên cứu khái niệm, phân tích cấu trúc thể chế và nhận diện những yếu tố tác động đến quá trình vận hành của đời sống chính trị.

​TS. Lê Văn Mười - Đại diện Tập đoàn Danko phát biểu tại sự kiện.

Mối quan hệ giữa lý luận và hiện thực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu khoa học. Lý luận cung cấp hệ thống khái niệm và phương pháp để giải thích các hiện tượng; trong khi thực tiễn đặt ra những vấn đề mới, góp phần kiểm nghiệm, bổ sung và phát triển nhận thức lý luận. Vì vậy, nghiên cứu thể chế chính trị không thể tách rời bối cảnh lịch sử và những điều kiện cụ thể của đời sống xã hội.

Từ góc độ đó, công trình gợi mở những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về tổ chức và vận hành thể chế, quản trị xã hội, cũng như yêu cầu nâng cao năng lực phân tích các vấn đề chính trị trong bối cảnh phát triển và hội nhập hiện nay.

“Các thuật ngữ triết học” – Củng cố nền tảng khái niệm và tư duy khoa học
Nếu cuốn sách về thể chế chính trị đặt trọng tâm vào mối quan hệ giữa lý luận và hiện thực, thì Các thuật ngữ triết học hướng tới một phương diện nền tảng khác của hoạt động nghiên cứu: hệ thống khái niệm và ngôn ngữ chuyên môn trong triết học.

Trong nghiên cứu triết học, thuật ngữ không đơn thuần là phương tiện diễn đạt mà còn thể hiện nội dung tư tưởng, phương pháp tiếp cận và cách thức xác lập vấn đề. Một khái niệm được hiểu đúng, sử dụng chính xác sẽ góp phần bảo đảm tính logic của lập luận, nâng cao chất lượng trao đổi học thuật và hạn chế những cách diễn giải thiếu thống nhất.

Việc nghiên cứu, giải thích và hệ thống hóa thuật ngữ triết học có ý nghĩa thiết thực đối với công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học. Đây cũng là cơ sở hỗ trợ người học tiếp cận các trường phái tư tưởng, phạm trù triết học và những vấn đề lý luận chuyên sâu một cách có hệ thống.

Đối với đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh và sinh viên, những tài liệu chuyên khảo về thuật ngữ có thể góp phần nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ khoa học, phát triển tư duy độc lập và tăng cường khả năng đối thoại giữa triết học với các ngành khoa học xã hội khác.

Kết nối lý luận với thực tiễn, thúc đẩy đối thoại học thuật

Lễ ra mắt và tọa đàm giới thiệu hai cuốn sách tạo cơ hội để các nhà khoa học trao đổi về vai trò của nghiên cứu lý luận, phương pháp tiếp cận và ý nghĩa của việc phát triển hệ thống tri thức khoa học xã hội. Hai công trình, với những hướng tiếp cận khác nhau, cùng cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng nền tảng lý luận vững chắc, sử dụng chính xác hệ thống khái niệm và đặt các vấn đề nghiên cứu trong mối quan hệ với hiện thực.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển dựa trên tri thức, khoa học xã hội và nhân văn không chỉ có nhiệm vụ giải thích những biến đổi của đời sống mà còn góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho hoạt động quản lý, hoạch định chính sách và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các đại biểu chụp hình lưu niệm

Thông qua việc giới thiệu hai công trình, chương trình góp phần khuyến khích văn hóa đọc, thúc đẩy trao đổi học thuật và lan tỏa các giá trị tri thức trong cộng đồng. Đây cũng là dịp khẳng định vai trò của hoạt động nghiên cứu khoa học trong việc phát triển tư duy phản biện, nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường sự gắn kết giữa nghiên cứu lý luận với yêu cầu thực tiễn.

Sự ra đời của Thể chế chính trị: Lý luận và hiện thực và Các thuật ngữ triết học góp phần bổ sung nguồn tài liệu phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và tham khảo, đồng thời mở ra những trao đổi chuyên môn có ý nghĩa đối với sự phát triển của khoa học chính trị, triết học nói riêng và khoa học xã hội, nhân văn nói chung.
 

NGỌC YÊN - THANH TÂM