Năng lực số – “Chìa khóa” kiến tạo hệ sinh thái giáo dục và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên mới

Vừa qua, tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: “Năng lực số - Đòn bẩy các cơ sở giáo dục và đào tạo trong kỷ nguyên mới”, thu hút sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân cùng các đoàn ngoại giao quốc tế tham dự trực tiếp và trực tuyến.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và kinh tế tri thức đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc giáo dục toàn cầu, hội thảo không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn mở ra diễn đàn kết nối giữa giáo dục, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực số cho tương lai.

Phát biểu tại hội thảo, Đinh Việt Hòa – Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia nhấn mạnh: “Năng lực số không còn chỉ là kỹ năng công nghệ, mà đã trở thành hệ điều hành tư duy của con người hiện đại và là chìa khóa để kiến tạo các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong tương lai.”

Theo TS. Đinh Việt Hòa, trong kỷ nguyên số, giáo dục không chỉ đào tạo kiến thức chuyên môn mà cần hình thành năng lực thích ứng, tư duy sáng tạo, khả năng đổi mới và tinh thần học tập suốt đời cho người học. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để xây dựng lực lượng doanh nhân, startup và nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ quá trình phát triển quốc gia.

Giáo dục số trở thành nền tảng cạnh tranh quốc gia

Hội thảo năm nay có sự tham dự của các Ngài Đại sứ, Đại biện và Trưởng phái đoàn ngoại giao đến từ nhiều quốc gia như Azerbaijan, Kazakhstan, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Sri Lanka, Bulgaria, Belarus, Ai Cập và Mozambique.

Các đại biểu quốc tế đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn về chuyển đổi số, giáo dục số, AI và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại quốc gia mình.

Đặc biệt, nhiều mô hình tiêu biểu được giới thiệu tại hội thảo đã mang đến góc nhìn thực tiễn cho Việt Nam trong hành trình xây dựng nền giáo dục số và quốc gia số.

Trong đó, mô hình AI-Sana của Kazakhstan được đánh giá cao nhờ khả năng tích hợp AI vào quản trị và giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả vận hành hệ thống.

Trong khi đó, Azerbaijan gây ấn tượng với mô hình dịch vụ công ASAN – hệ thống được xem là hình mẫu về chuyển đổi số quốc gia, tối ưu hóa quản trị nhà nước và nâng cao trải nghiệm công dân thông qua nền tảng công nghệ hiện đại.

Các chuyên gia cũng đặc biệt quan tâm đến chiến lược Thailand 4.0 – mô hình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và nguồn nhân lực số nhằm tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng hiện đại và bền vững.

Theo nhiều ý kiến tại hội thảo, trong kỷ nguyên AI và tự động hóa, năng lực số đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Năng lực số không chỉ là kỹ năng công nghệ

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội thảo là việc nhìn nhận “năng lực số” theo nghĩa rộng hơn so với trước đây.

Nếu trong giai đoạn đầu của chuyển đổi số, năng lực số chủ yếu gắn với việc sử dụng công nghệ, thì hiện nay khái niệm này đã mở rộng sang:

Tư duy số;
Khả năng đổi mới sáng tạo;
Năng lực quản trị dữ liệu;
Tư duy phản biện;
Kỹ năng hợp tác toàn cầu;
Và khả năng thích ứng liên tục với công nghệ mới.

Nhiều chuyên gia cho rằng AI đang làm thay đổi toàn bộ cấu trúc thị trường lao động. Những công việc lặp lại sẽ dần được thay thế bởi tự động hóa, trong khi nhu cầu về nhân lực có tư duy sáng tạo và năng lực số sẽ gia tăng mạnh mẽ.

Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở giáo dục và đào tạo trong việc đổi mới chương trình học, phương pháp giảng dạy và xây dựng môi trường học tập gắn với công nghệ và thực tiễn doanh nghiệp.

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ giáo dục

Một điểm đáng chú ý của hội thảo là tinh thần kết nối giữa giáo dục – doanh nghiệp – công nghệ – khởi nghiệp nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong thời đại số.

Theo các chuyên gia, trường học trong tương lai không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà sẽ trở thành trung tâm sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng và ươm tạo ý tưởng khởi nghiệp.

Việc phát triển năng lực số cho sinh viên và đội ngũ giảng viên vì thế không chỉ phục vụ mục tiêu đào tạo, mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo quốc gia.

Đại diện nhiều tổ chức quốc tế đánh giá Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển nền kinh tế số nhờ lực lượng dân số trẻ, khả năng thích ứng công nghệ nhanh và tinh thần khởi nghiệp ngày càng mạnh mẽ.

Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội đó, giáo dục cần đi trước một bước trong việc hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng tư duy số cho thế hệ trẻ.

Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo bắt đầu từ năng lực số

Trong bối cảnh startup công nghệ, AI và kinh tế sáng tạo đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế toàn cầu, năng lực số được xem là nền tảng quan trọng để hình thành thế hệ doanh nhân mới.

Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng, một startup thành công hôm nay không chỉ cần ý tưởng tốt mà còn cần khả năng khai thác công nghệ, dữ liệu và vận hành trên nền tảng số.

Điều đó lý giải vì sao giáo dục số và đào tạo năng lực số đang trở thành chiến lược ưu tiên của nhiều quốc gia.

Hội thảo “Năng lực số - Đòn bẩy các cơ sở giáo dục và đào tạo trong kỷ nguyên mới” không chỉ mang đến góc nhìn học thuật mà còn mở ra nhiều định hướng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong dòng chảy chuyển đổi số toàn cầu, việc đầu tư cho năng lực số hôm nay chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai.

Và hơn cả công nghệ, điều mà giáo dục cần kiến tạo chính là một thế hệ công dân số – những con người có khả năng học tập suốt đời, tư duy sáng tạo và sẵn sàng đổi mới để thích ứng với thế giới đang thay đổi từng ngày.

THUY DƯƠNG - KHÁNH ÁN